Amerykański system produkcji filmów wysokonakładowych opiera się na dwuekipowości. Produkcja wychodzi z założenia, że najcenniejszym czasem na planie filmowym jest ten okres, kiedy pojawiają się na nim aktorzy grający główne role (gwiazdy). W związku z gwiazdorskimi gażami nie mogą pozwolić sobie na to, aby w ich obecności kręcić tzw. Przebitki, a nawet kontrplany na mniej „ważnych aktorów”. Druga ekipa kręci wszystkie plany ogólne (Aktorów zastępują dublerzy). „Plates” potrzebnych do VFX, Detale czy nawet całe sceny, które oceniane są, jako mniej ważne dla skończonego filmu.

W praktyce system ten jednak ma wiele innych zalet. W filmach akcji gdzie druga ekipa kręci zazwyczaj przeciwników (w filmie „Helikopter w ogniu” Somalijczyków) jej dużo ważniejszą rolą jest „sprzątanie” Reżyser z Montażystą oglądając podmontowaną już scenę zleca drugiej ekipie dodatkowe potrzebne do montażu ujęcia.

My chcemy zaproponować system, w którym druga ekipa byłaby odpowiedzialna za kręcenie rzeczy pracochłonnych, które nie wymagają obecności reżysera, też za wymienione wyżej „sprzątanie”, ale przede wszystkim i to jest nowość w tym systemie za przygotowanie kolejnego planu (Obiektu zdjęciowego) do zdjęć. Dlatego tak ważne w nowym systemie jest przedefiniowanie zawodów filmowych.

Prześledźmy praktycznie charakter tych zmian.

Plan zdjęciowy podczas Plenerów Film Spring Open
Plan zdjęciowy podczas Plenerów Film Spring Open

Jak jest
W tradycyjnym modelu po wybraniu obiektów zdjęciowych (czy też ich wybudowaniu) Scenograf w przeddzień zdjęć do danego obiektu przygotowuje razem z dekoratorem wnętrz, rekwizytorem obiekt zdjęciowy do zdjęć. Dekorację czy lokację się mebluje, często przemalowuje, wyposaża w konieczne czy też dekoracyjne rekwizyty.

Następnego dnia pojawia się właściwa ekipa zdjęciowa, która zaczyna od oświetlania obiektu, po czym następują (często odbywa się to równolegle) próby aktorskie i właściwe kręcenie.
Po skończeniu zdjęć we właściwym obiekcie pojawia się ponownie dekorator wnętrz, rekwizytor lub jego asystenci, którzy przywracają obiekt do poprzedniego stanu.

Jak mogło by być
My chcemy (i ten model częściowo już sprawdziliśmy na planie filmu Natalie Portman „Historia miłości i ciemności”) zaproponować w małych produkcjach (albo szczególnie w małych produkcjach) model drugiej ekipy z tym, że lista jej obowiązków byłaby znacznie szersza. Chcemy za pomocą dużo mniejszej ilości specjalistów zbudować bardziej efektywny system. Przypominam jeden z jego elementów, czyli Visual Director. Przypominam także, że nie będzie to miało znaczenia czy jego pochodzenie będzie scenograficzne czy operatorskie. W nowym systemie Visual Director i jego Asystent (Obecnie Drugi Operator) będzie odpowiedzialny za całą stronę wizualną filmu. Podobnie Reżyser będzie miał swojego zaufanego partnera (Drugi Reżyser) Na tych dwóch najbliższych asystentów spadnie obowiązek przygotowania kolejnego planu, ale także jego likwidacji (nowość).

Ale przede wszystkim Drugi Reżyser i Asystent Visual Director będą realizatorami zdjęć drugoekipowych.

Prześledźmy workflow nowego systemu.

  • Wybór obiektu przez Reżysera i Visual Director
  • Omówienie potrzebnych zmian w obiekcie ( W tej części prac powinien już uczestniczyć Drugi Reżyser i Asystent Visual Director)
  • W tym czasie, gdy pierwsza ekipa kręci zdjęcia w obiekcie „A”. Asystent Visual Director przygotowuje obiekt zdjęciowy „B” do zdjęć zarówno scenograficznie jak i oświetleniowo (nowość i znaczna oszczędność czasu). Czyli wykonuje wszystkie omówione poprzednio prace z Visual Director. Jego praca jest o tyle łatwiejsza, bo korzysta z Previs-u, więc wie, co i jak będzie potrzebne do filmu
  • Pierwsza ekipa przychodzi na plan obiektu zdjęciowego przygotowanego nie tylko od strony scenograficznej, ale także technicznej (Wstępne oświetlenie, VFX niebieskie ekrany)
  • W momencie, gdy pierwsza ekipa kończy zdjęcia sceny w obiekcie „A” i przechodzi do sceny w obiekcie „B”. Asystent reżysera i Asystent Visual Director kontynuują („sprzątają”) niezrealizowane ujęcia po ekipie pierwszej w obiekcie„A”. A także po ich zakończeniu doprowadzają obiekt do jego pierwotnego wyglądu. Ten właśnie model zastosowaliśmy na planie filmu Natalie Portman, co skutkowało tym, że w ostatni dzień zdjęciowy nie mieliśmy co kręcić, co jest praktycznie niespotykane na planie debiutanckiego filmu.
  • Wspomożeniem synchronizacji prac i ich właściwej interpretacji będzie nowy system komunikacji. Plan filmowy w nowym systemie wyposażony będzie w wewnętrzny Intranet (Cinebus) i system komunikacji (łącznie ze strumieniowaniem video) umożliwiający bezpośredni podgląd do materiałów zdjęciowych pierwszej i drugiej ekipy. Co pozwoli Reżyserowi na kontrolę prac drugiej ekipy.

[Fragmenty eseju Sławomira Idziaka “Jak robić filmy taniej i lepiej”]